Zeven ingrediënten onder de loep: herkomst, scheikunde en wetenschappelijke literatuur

Himalaya-struik met geel hout

Berberine-HCl uit de Indische zuurbes (Berberis aristata DC.), 100 mg per capsule

De Indische zuurbes (Berberis aristata DC., zuurbesfamilie) groeit als doornige struik in de Himalaya; hout en wortelschors zijn geel. Die kleur komt van berberine, een isochinoline-alkaloïde uit de groep van de benzylisochinolines. In de capsule zit het als hydrochloride, een kristallijne zoutvorm die zich exact laat afwegen: 100 mg per capsule, geel poeder, bittere smaak.

Roy en collega's identificeerden in het transcriptoom van drie Berberis-soorten alle genen van de berberinesynthese; methyltransferasen en cytochroom-P450-enzymen zijn daarbij de bepalende enzymen (PubMed 36297700). Bij de verwante soort Berberis asiatica mat de groep rond Andola met HPLC in de wortels een hoger berberinegehalte dan in de stamschors; het gehalte varieerde met hoogteligging, bodemvocht en het kaliumgehalte van de bodem (PubMed 20151388).

Nies en collega's toonden in celmodellen aan dat berberine een substraat is van de humane organische-kationtransporters OCT1 (Km 14,8 µM) en OCT2 (4,4 µM) en via OCT1 en het effluxeiwit MDR1-P-glycoproteïne gericht door de cellaag wordt getransporteerd (PubMed 18157518). Dezelfde transporteiwitten verwerken veel medicijnen. De verpakking adviseert om bij gebruik van medicijnen de inname vooraf met uw arts of apotheker af te stemmen.

Liaan uit het Amazonegebied

Guarana-extract (Paullinia cupana), 100 mg per capsule

Paullinia cupana Kunth behoort tot de zeepboomfamilie (Sapindaceae) en klimt als liaan door het Amazonegebied. Rijpe vruchtkapsels tonen een zwart zaad met een witte zaadrok. De Freitas en collega's beschrijven dat de Maué en Andirá de variëteit 'Sorbilis' in het centrale Amazonegebied teelden; cytogenetisch valt de soort met 2n = 210 chromosomen en een 2C-waarde van 22,8 pg buiten het patroon van het geslacht (PubMed 17387431). Cafeïne ontstaat via cafeïnesynthasen, methyltransferasen die in Theobroma en Paullinia onafhankelijk van elkaar uit genduplicatie zijn voortgekomen (PubMed 33662138).

GLP3-B bevat cafeïne uit 100 mg guarana-extract en draagt de cafeïnevermelding op de verpakking. Om de dagelijkse inname uit koffie, thee en capsule in te schatten noemt de EFSA referentiewaarden: afzonderlijke doses tot 200 mg (circa 3 mg per kg bij 70 kg) en tot 400 mg per dag geven bij gezonde, niet-zwangere volwassenen geen aanleiding tot veiligheidsbezwaren; voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven geldt 200 mg per dag, voor kinderen en jongeren zijn de beschikbare gegevens niet toereikend voor een eigen innamewaarde (EFSA Journal 2015;13(5):4102).

Inuline in plaats van zetmeel

Inuline uit aardpeer (Helianthus tuberosus), 100 mg per capsule

Aardpeer (Helianthus tuberosus L., composietenfamilie) komt uit Noord-Amerika en is een naaste verwant van de zonnebloem. De knollen slaan inuline op, een fructaan van fructose-eenheden, in plaats van zetmeel. Koops en Jonker zuiverden in Wageningen het enzym sacharose:sacharose-1-fructosyltransferase (1-SST, circa 67 kD) uit knollen; samen met de fructaan:fructaan-1-fructosyltransferase (1-FFT) bouwde het in de reageerbuis uit alleen sacharose fructanen tot een polymerisatiegraad van ten minste 13 (PubMed 12226250). Hellwege en collega's lieten zien dat de 1-FFT van aardpeer ketens tot DP 12 levert, passend bij de gemiddelde ketenlengte van 8–10 in de knol, terwijl het enzym van de artisjok tot DP 23 komt (PubMed 9613593). In de capsule staat het inulinepoeder uit aardpeer met 100 mg, vast gedoseerd en op de verpakking gedeclareerd.

Zinkzout van citroenzuur

Zink als zinkcitraat, 14 mg per capsule (140% RI)

Zinkcitraat is het zinkzout van citroenzuur en staat op de EU-lijst van toegestane verbindingen voor voedingssupplementen; 14 mg per capsule komt overeen met 140% van de referentiehoeveelheid van 10 mg volgens Bijlage XIII. Andreini en collega's telden in het menselijke genoom ongeveer 2.800 potentieel zinkbindende eiwitten, circa 10% van het proteoom, de meeste betrokken bij de regulatie van genexpressie (PubMed 16396512). Met de stabiele isotoop ⁶⁷Zn toonden Jackson en collega's aan dat de opname na meer zink in de voeding eerst steeg en dat de zinkbalans binnen vier dagen weer in evenwicht was (PubMed 6367817). Sandström en collega's gaven twaalf vrijwilligers een gelabeld preparaat met 15 mg zink als zinkcitraat en maten de retentie in het hele lichaam over 14 dagen; bij de maaltijd ingenomen verwerkte het lichaam het zink zoals zink uit levensmiddelen (PubMed 2856562). De EFSA noemt voor volwassenen populatiereferentie-innames van 7,5–12,7 mg (vrouwen) en 9,4–16,3 mg (mannen) per dag, afhankelijk van het fytaatgehalte van de voeding (EFSA Journal 2014;12(10):3844); andere zinkhoudende producten telt u daarbij op. Voor het zink in GLP3-B gelden uit het EU-register deze twee vermeldingen, woordelijk:

• Zink draagt bij tot een normaal koolhydraatmetabolisme (EFSA Journal 2010;8(10):1819, ID 382)
• Zink draagt bij tot een normaal metabolisme van vetzuren (EFSA Journal 2009;7(9):1229, ID 302)

Driewaardig, gebonden aan picolinezuur

Chroom als chroompicolinaat, 40 mcg per capsule (100% RI)

Chroompicolinaat is driewaardig chroom, Cr(III), gebonden aan drie moleculen picolinezuur; de verbinding staat op de EU-lijst van toegestane chroombronnen voor voedingssupplementen. 40 mcg per capsule is 100% van de referentiehoeveelheid volgens Bijlage XIII. Levensmiddelen zijn de belangrijkste bron: Smart en Sherlock vonden chroom vrij gelijkmatig verdeeld over de levensmiddelengroepen, met de hoogste gehalten in vlees, vis en fruit, en berekenden voor Groot-Brittannië (1976–78) een gemiddelde dagelijkse inname van 80–107 mcg (PubMed 4018319). In het bloed geldt transferrine, dat ook ijzer vervoert, als transporteiwit voor Cr(III). Graham en collega's stelden vast dat transferrine met één gebonden ijzeratoom snel en stevig een tweede equivalent Cr(III) op de vrije bindingsplaats opneemt; chroom wordt dus waarschijnlijk als gemengd Cr(III),Fe(III)-transferrine vervoerd (PubMed 37943387). Voor chroom vermeldt het EU-register deze tekst (EFSA Journal 2010;8(10):1732, ID 260, 401, 4665, 4666, 4667):

• Chroom draagt bij tot een normaal metabolisme van macronutriënten

Vertakt en onmisbaar

L-leucine, 50 mg per capsule

L-leucine hoort met isoleucine en valine tot de vertakte-keten-aminozuren en is essentieel: het lichaam maakt het niet zelf aan, het komt binnen met eiwitrijke voeding zoals eieren, zuivel en peulvruchten. Riazi en collega's bepaalden de behoefte bij zeven jonge mannen met negen oplopende innames (34–180 mg per kg per dag) via indicator-aminozuuroxidatie: de gemiddelde behoefte aan alle drie de vertakte-keten-aminozuren lag op 144 mg per kg per dag, de daarvan afgeleide waarde voor leucine op 55 mg per kg per dag (PubMed 12730426). De 50 mg L-leucine per capsule is een vast gedoseerd, tot op de milligram gedeclareerd onderdeel van de begeleidende matrix.

Het meest voorkomende vrije aminozuur

L-glutamine, 50 mg per capsule

L-glutamine is het meest voorkomende vrije aminozuur in het menselijk lichaam en onderdeel van vrijwel elk voedingseiwit. Hoeveel het lichaam er zelf van omzet, maten Golden en collega's met ¹⁵N-gelabeld glutamine bij zeven gezonde mannen na een maaltijd: de productiesnelheid lag op 51,8 mmol per uur; 62,6% van de met de urine uitgescheiden ammoniakstikstof kwam uit de amidegroep van glutamine, en circa 2% van de glutamineomzet vond plaats in de nier (PubMed 7060337). De 50 mg L-glutamine per capsule is vast gedoseerd en op de verpakking gedeclareerd en vormt samen met L-leucine het aminozuurdeel van de begeleidende matrix.

Register, hoeveelheden, declaratie

Hoe de drie claims en de volledige declaratie samenhangen

Het EU-register (Verordening (EU) nr. 432/2012) koppelt elke gezondheidsclaim aan een voedingsstof en aan een minimumhoeveelheid per dagportie. Zink en chroom halen die drempel in elke capsule met 140% en 100% RI; voor deze twee geldt de officiële tekst:

• Chroom draagt bij tot een normaal metabolisme van macronutriënten
• Zink draagt bij tot een normaal koolhydraatmetabolisme
• Zink draagt bij tot een normaal metabolisme van vetzuren

Zink en chroom dragen de toegestane claims en vormen het fundament van de formule. De vijf begeleidende ingrediënten maken die compleet als een vast gedoseerde matrix, elk met de exacte hoeveelheid op de verpakking: declaratietransparantie volgens Europees en Nederlands levensmiddelenrecht. Berberine-HCl, guarana-extract, aardpeer-inuline, L-glutamine en L-leucine vullen herkomst, galenica en de dagelijkse routine rond één enkele capsule aan. Alle prijzen, pakketten en de huidige partij vindt u op de startpagina en direct bij de pakketten.

Literatuur

1. Nies AT, Herrmann E, Brom M, Keppler D. Vectorial transport of the plant alkaloid berberine by double-transfected cells expressing the human organic cation transporter 1 (OCT1, SLC22A1) and the efflux pump MDR1 P-glycoprotein (ABCB1). Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol. 2008. PubMed 18157518
2. Roy NS, Park NI, Kim NS, et al. Comparative Transcriptomics for Genes Related to Berberine and Berbamine Biosynthesis in Berberidaceae. Plants (Basel). 2022. PubMed 36297700
3. Andola HC, Gaira KS, Rawal RS, Rawat MS, Bhatt ID. Habitat-dependent variations in berberine content of Berberis asiatica Roxb. ex. DC. in Kumaon, Western Himalaya. Chem Biodivers. 2010. PubMed 20151388
4. de Freitas DV, Carvalho CR, Filho FJ, Astolfi-Filho S. Karyotype with 210 chromosomes in guaraná (Paullinia cupana 'Sorbilis'). J Plant Res. 2007. PubMed 17387431
5. O'Donnell AJ, Huang R, Barboline JJ, Barkman TJ. Convergent Biochemical Pathways for Xanthine Alkaloid Production in Plants Evolved from Ancestral Enzymes with Different Catalytic Properties. Mol Biol Evol. 2021. PubMed 33662138
6. Koops AJ, Jonker HH. Purification and Characterization of the Enzymes of Fructan Biosynthesis in Tubers of Helianthus tuberosus Colombia (II. Purification of Sucrose:Sucrose 1-Fructosyltransferase and Reconstitution of Fructan Synthesis in Vitro with Purified Sucrose:Sucrose 1-Fructosyltransferase and Fructan:Fructan 1-Fructosyltransferase). Plant Physiol. 1996. PubMed 12226250
7. Hellwege EM, Raap M, Gritscher D, Willmitzer L, Heyer AG. Differences in chain length distribution of inulin from Cynara scolymus and Helianthus tuberosus are reflected in a transient plant expression system using the respective 1-FFT cDNAs. FEBS Lett. 1998. PubMed 9613593
8. Andreini C, Banci L, Bertini I, Rosato A. Counting the zinc-proteins encoded in the human genome. J Proteome Res. 2006. PubMed 16396512
9. Jackson MJ, Jones DA, Edwards RH, Swainbank IG, Coleman ML. Zinc homeostasis in man: studies using a new stable isotope-dilution technique. Br J Nutr. 1984. PubMed 6367817
10. Sandström B, Davidsson L, Eriksson R, Alpsten M, Bogentoft C. Retention of selenium (75Se), Zinc (65Zn) and manganese (54Mn) in humans after intake of a labelled vitamin and mineral supplement. J Trace Elem Electrolytes Health Dis. 1987. PubMed 2856562
11. Smart GA, Sherlock JC. Chromium in foods and the diet. Food Addit Contam. 1985. PubMed 4018319
12. Graham DR, Drummond E, Barrido M, Vincent JB. Binding Chromium(III) to Form Mixed Cr(III),Fe(III) Serum Transferrins. Biol Trace Elem Res. 2024. PubMed 37943387
13. Riazi R, Wykes LJ, Ball RO, Pencharz PB. The total branched-chain amino acid requirement in young healthy adult men determined by indicator amino acid oxidation by use of L-[1-13C]phenylalanine. J Nutr. 2003. PubMed 12730426
14. Golden MH, Jahoor P, Jackson AA. Glutamine production rate and its contribution to urinary ammonia in normal man. Clin Sci (Lond). 1982. PubMed 7060337
15. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to chromium and contribution to normal macronutrient metabolism (ID 260, 401, 4665, 4666, 4667) … EFSA Journal 2010;8(10):1732. doi:10.2903/j.efsa.2010.1732
16. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to zinc … EFSA Journal 2010;8(10):1819 (ID 382). doi:10.2903/j.efsa.2010.1819
17. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to zinc … EFSA Journal 2009;7(9):1229 (ID 302). doi:10.2903/j.efsa.2009.1229
18. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for zinc. EFSA Journal 2014;12(10):3844. doi:10.2903/j.efsa.2014.3844
19. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 2015;13(5):4102. doi:10.2903/j.efsa.2015.4102